+90-212-706-1111     |     Trump Towers 2606 Mecidiyeköy - İstanbul

bitcoin hukuku

Bitcoin Hukuku ve Dijital Paralar

Bitcoin hukuku, dijital paraların diğer adıyla kripto paraların ortaya çıkmasıyla gündeme gelen bir kavramdır. Dijital paralar, kağıt paraların yerini almak ve dijital ortamda kullanılmak üzere geliştirilen bir ödeme aracıdır. Bitcoin ise blok zinciri (blockchain) teknolojisi üzerine kurulu bir elektronik ödeme aracıdır. Türkiye’de yasal düzenleme olmasa  da, Bitcoin maddi değeri olan ve parasal olarak ifade edilebilen değerdir. Bu anlamda hukuken bir karşılığı bulunmaktadır. Örneğin bir başkasına ait Bitcoinlere cebir veya tehdit olarak kullanarak almaya çalışmak yağma suçudur. Benzer şekilde hileli yöntemler kullanarak ve aldatıcı davranışlarla bir kişinin Bitcoinlerini kandırarak almak dolandırıcılık suçu kapsamına girecektir. Bu itibarla her ne kadar dijital para hukuku ve bitcoin hukuku anlamında mevzuatta boşluk bulunuyor olsa da parasal bir değer ifade ettiğinden dijital paralar başta bilişim hukuku anlamında olmak üzere şimdiden çeşitli hukuki meselelerde gündeme gelmeye başlamıştır.

bitcoin hukuku

Bitcoin İçerikli Sözleşmeler

Dijital para veya Bitcoin hukuku dendiğine akla gelen ilk kavram şüphesiz sözleşmelerdir. Bitcoin ve diğer elektronik paralar, parasal bir değer ifade etmektedirler. Dolayısıyla sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde bir sözleşmede edim olarak belirlenebilirler. Örneğin bir satış sözleşmesinde bir malın, dijital para değeri karşılığında satılacağı hükme bağlanabilir. Aynı şekilde malın satış bedelinin bu anlamda kripto para ile ödenebileceği de kararlaştırılabilir. Hukuken bir sözleşmede dijital paranın bulunması sözleşmeyi bu anlamda geçersiz kılmaz. Bununla birlikte dijital para hukuku anlamında henüz Türkiye’de yasal düzenleme yapılmadığından yasal boşluklar ve hukuki riskler mevcuttur.

Bitcoin Konusunda Yasal Boşluklar

Ancak kripto para konusunda hiçbir yasal düzenleme yapılmayan ülkemizde dijital para içerikli bir sözleşmeler risklidir. Nitekim kanunda karşılığı bulunmayan bir değerle sözleşme yapılması bazı riskleri beraberinde getirecektir. Örneğin satış bedelinin veya kira bedelinin Bitcoin olarak belirlendiği bir sözleşme noterde nasıl onaylatılacaktır? Bu tür sözleşmelerde noter harcının ve damga vergisinin hesaplanmasında problem çıkacaktır. Bu itibarla sözleşmeye, edim olarak belirlenmiş kripto paranın TL karşılığının parantez içinde sözleşmeye yazılması gerekecektir. İkinci risk, vergi hukuku anlamındadır. Vergi mevzuatında da kripto paralar için hiç bir düzenleme yapılmamıştır. Bitcoin içerikli sözleşmelerde KDV ve damga vergisinin nasıl ödeneceği konusunda yasal boşluk mevcuttur. Üçüncü risk, dijital para olarak belirtilen sözleşmedeki edimin yerine getirilmemesi halinde ortaya çıkacaktır. Nitekim, icra ve iflas hukuku kapsamında dijital para değeri üzerinden nasıl icra takibi yapılacağı belirsizdir. Bu anlamda Bitcoin hukuku dendiğinde kuşkusuz ceza hukuku bağlantılı meseleyle de gündeme gelmektedir.

Bitcoin ve Ceza Hukuku

TCK’da veya diğer ceza hukuku mevzuatında dijital paralar için özel bir yasal düzenleme yapılmamıştır. Ancak, dijital paralar, parasal bir değer ifade ettiğinden ve mal varlığı niteliği taşıdıklarından dijital paralara yönelik bilişim suçları işlenmesi mümkündür. Bitcoin hırsızlığı amacıyla bilişim sistemine girme ve bir dijital para cüzdanın şifresini hukuka aykırı ele geçirmek bilişim suçu teşkil etmektedir. Aynı şekilde kripto para cüzdanındaki paraları başka yere transfer etmek veya Bitcoin elde etmek amacıyla Bitcoin şantaj emaili gönderme şeklinde işlenen şantaj suçu şimdiden sık görülmeye başlanmış suç tipleridir. Hatta bu konuda özel bir suç tipi olarak Bitcoin şantaj suçu söz konusu olabilmektedir.

Aynı şekilde kripto para ve Bitcoin dolandırıcılığı online olarak işlenen internet dolandırıcılığı suçu tipleri arasında yer almaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun malvarlığına yönelik suçlar kısmında düzenlenen suçlar bu anlamda başta gelmektedir. Kripto paraların hedef alındığı bazı suçlar olabileceği gibi bazı suçların işlenmesinde dijital paralar da kullanılabilmektedir. Ayrıca hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, video şantaj suçu ve yağma gibi mal varlığına yönelik suçlar işlenirken dijital paralar ve Bitcoin hedef alınabilir.

Av. İlker ATAMER

Yorum Yaz

error: Kopya koruması engeli!