202002.08
0
0

Bitcoin Hukuku ve Dijital Paralar

Bitcoin Hukuku ve Dijital Paralar

Bitcoin hukuku, dijital paraların diğer adıyla kripto paraların ortaya çıkmasıyla gündeme gelen bir kavramdır. Bilindiği üzere dijital paralar, kağıt ve metal paraların yerini almak ve dijital ortamda kullanılmak üzere geliştirilen yeni bir ödeme aracıdır. Bitcoin ise blok zinciri (block chain) teknolojisi üzerine kurulu bir elektronik ödeme aracıdır. Her ne kadar elektronik paralar konusunda henüz Türkiye’de yasal bir düzenleme yapılmamış ve bu anlamda yasal boşluk bulunsa bile, bitcoin maddi anlamda değeri olan ve parasal olarak ifade edilebilen bir değer taşıdığından hukuken bir karşılığı bulunmaktadır. Örneğin hukuka aykırı ve izinsiz olarak bitcoin ele geçirmek, bir başkasına ait bitcoinlere cebir veya tehdit olarak kullanarak almaya çalışmak ya da hileli yöntemler kullanarak ve aldatıcı davranışlarla bir kişinin bitcoinlerini almak Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak tanımlanmış eylemler kapsamına girecektir. Bu itibarla her ne kadar dijital para hukuku ve bitcoin hukuku anlamında mevzuatta boşluk bulunuyor olsa da parasal bir değer ifade ettiğinden dijital paralar başta bilişim hukuku anlamında olmak üzere şimdiden çeşitli hukuki meselelerde gündeme gelmeye başlamıştır.

bitcoin hukuku

Bitcoin İçerikli Sözleşmeler

Bitcoin hukuku dendiğine akla gelen ilk kavram şüphesiz sözleşmelerdir. Bitcoin ve diğer dijital paralar, parasal bir değer ifade ettiklerinden sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde bir sözleşmede edim olarak belirlenebilirler. Örneğin bir satış sözleşmesinde bir mal varlığı değerinin belirli miktar dijital para değeri karşılığında satılacağı ve satış bedelinin bu anlamda kripto para ile ödenebileceği kararlaştırılabilir. Hukuken bir sözleşmede dijital paranın bulunması sözleşmeyi bu anlamda geçersiz kılmaz. Ancak kripto para konusunda şu ana kadar hiçbir yasal düzenleme yapılmayan ülkemizde dijital para içerikli bir sözleşme yapılması, bazı riskleri ve hukuki beraberinde getirecektir. Örneğin satış bedelinin veya kira bedelinin bitcoin olarak belirlendiği bir sözleşme, noterde onaylatılmak istenirse noter harcının ve damga vergisinin hesaplanmasında problem çıkacaktır. Bu itibarla sözleşmeye, edim olarak belirlenmiş kripto paranın TL karşılığının parantez içinde sözleşmeye yazılması gerekecektir. İkinci risk, vergi hukuku anlamındadır. Vergi mevzuatında kripto paralar için bir düzenleme yapılmadığı için bitcoin içerikli sözleşmelerde başta KDV ve damga vergisi olmak üzere verginin nasıl hesaplanacağı ve toplanacağı konusunda şu an yasal boşluk mevcuttur. Üçüncü risk, dijital para olarak belirtilen sözleşmedeki edimin yerine getirilmemesi halinde, icra ve iflas hukuku kapsamında dijital para değeri üzerinden nasıl icra takibi yapılacağı konusudur. Gerçekten dijital para hukuku anlamında henüz Türkiye’de yasal bir düzenleme yapılmadığından ciddi yasal boşluklar bulunmakta ve bu de çeşitli hukuki riskleri beraberinde getirmektedir.

Bitcoin ve Ceza Hukuku

Her ne kadar Türk Ceza Kanunu’nda veya diğer mevzuatta dijital paralar için özel bir yasal düzenleme yapılmamış olsa da, dijital paralar, parasal bir değer ifade ettiğinden ve bu anlamda mal varlığı niteliği taşıdıklarından dijital paraların araç olarak kullanıldığı bilişim suçları işlenmesi mümkündür. Bitcoin hırsızlığı amacıyla bilişim sistemine girmek, bir dijital para cüzdanın şifresini hukuka aykırı ele geçirmek, kripto para cüzdanındaki paraları başka yere transfer etmek, bitcoin elde etmek amacıyla şantaj yapmak gibi suçlar kripto paraların ortaya çıkmasıyla şimdiden görülmeye başlanmış suç tipleridir. Türk Ceza Kanunu’nun varlığına yönelik suçlar kısmında düzenlenen suçlar başta olmak üzere, kripto paraların hedef alındığı bazı suçlar olabileceği gibi bazı suçların işlenmesinde dijital paralar da kullanılabilmektedir. Ayrıca doğrudan dijital paralara karşı özellikle hırsızlık, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık ve yağma gibi suçlar işlenirken bir mal varlığı değeri olarak dijital paralar ve bitcoin doğrudan malvarlığı olarak hedef alınabilir. Bu anlamda bitcoin hukuku dendiğinde kuşkusuz ceza hukuku bağlantılı meseleyle de gündeme gelmektedir.

Av. İlker ATAMER

Bu sitedeki tüm makale ve yazılar Av. İlker ATAMER’e ait olup, sitedeki yazı ve içerikler aidiyet tescili bakımından e-imzalı zaman damgası ile kayıt altına alınmıştır. Sitedeki makale ve yazıların yazılı izin olmaksızın kısmen veya tamamen kopyalanması veya başka yerde yayınlanması durumda FSEK kapsamında hem hukuki hem cezai işlem yapılacaktır.

Soru veya yorum yazabilirsiniz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. *