Cumhurbaşkanına Hakaret
Hakaret suçu Türk Ceza Kanunu madde 125’de düzenlenmişken, Cumhurbaşkanına hakaret suçu Türk Ceza Kanunu’nda ayrı bir maddede özel olarak düzenlenmiş ciddi bir suçtur. Bu düzenlemeyle kanun koyucu cumhurbaşkanlığı sıfatına atfedilen anayasal ve sembolik önem ile makamın onur ve şerefini korumayı amaçlamıştır. Sıradan hakaret suçundan farklı olarak bu suçun ceza üst sınırı 4 yıl olduğundan bu suç nedeniyle sulh ceza hakimlerinin tutuklama kararı verebilmektedir. Bu itibarla cumhurbaşkanına hakaret davaları, gerek tutuklama tedbirinin uygulandığı gerekse cezanın yüksek olduğu kritik nitelikte kamu davalarıdır. Ayrıca bu tür ceza davalarında ciddi oranlarda hapis cezası almak da ihtimal dahilindedir.
Kuşkusuz, her birey hukuki sınırlar içinde kalmak kaydıyla görüş ve düşüncelerini, eleştiri ve yorumlarını özgürce dile getirebilir. Nitekim Anayasa ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’ne göre bireylerin ifade özgürlüğü güvence altındadır. Ancak bu ifade özgürlüğü eleştiri sınırlarını geçip hakaret noktasına ulaşmamalıdır. Bir sözün hakaret olma kriteri bir söz veya ifadenin onur, şeref ve saygınlığı rencide edici olmasıdır. Dolayısıyla, cumhurbaşkanını hedef alan hakaret suçunun oluşması için sözlerin siyasi eleştiri sınırlarını ötesine geçimesi gerekir. Bir başka ifadeyle ifadenin eleştiri sınırını geçip şahsi hakaret boyutlarına ulaşması gerekir.
Ancak bahsi geçen bu sınır, eleştiri ile hakaret arası çizginin nerede başlayıp nerede bittiği, çoğu zaman tartışma yaratmaktadır. Çoğu zaman siyasetçiler makam ve görevleri gereği ağır eleştirilere maruz kalsalar da hakaret meşrulaştırılamaz. Burada ayrım küçük bir örnekle somutlaşabilir: Devletin uygulayacağı bir politikanın başarısız olduğu veya yanlış olduğunu söylemek ifade özgürlüğü kapsamındayken doğrudan görev başındaki kişiye yönelik küfür ve hakaret suç oluşturacaktır.
1. Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunun Cezası
2. İnternet Yoluyla Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu
Alelade hakaret suçu gibi cumhurbaşkanına yönelik hakaret suçu da aynı şekilde internet yoluyla işlenmesi mümkün olan bir suç tipidir. Uygulamada cumhurbaşkanına yönelik işlenen hakaret suçunun genelde haber sitelerine yazılan yorumlarla işlendiği görülmektedir. Ayrıca Facebook, Twitter, Instagram gibi sosyal medya sitelerinde yapılan paylaşımlarla da suçun işlendiği görülmektedir. Bu itibarla internet yoluyla hakaret suçu işlendiği iddiası gündeme geldiğinde failin tespiti önem arz etmektedir. Kişiler internet ortamının sağladığı anonimliğe güvenerek daha esnek ve ölçüsüz ifadeler kullanabilmektedir. Ancak bilinmelidir ki bu durumlarda çoğu zaman IP adresi üzerinden failin kimlik ve adres bilgilerine ulaşılmaktadır.
Ayrıca suçun internet ortamında işlenmesi bazı durumlarda suçun ağırlaştırıcı sebebi olabilmektedir. Nitekim Yargıtay, haber sitesine yapılan yorum vasıtasıyla işlenen hakaret suçlarında aleniyet koşulunun gerçekleştiği sonucuna varmaktadır. Zira bir internet sitesine yazılan hakaret içeriğini internet ortamında pek çok kişi görebilmektedir ve bu da aleniyet unsuru oluşturmaktadır. Bu itibarla bu suçun internet suçları olarak karşımıza çıkması mümkündür.
3. Sosyal Medyada Cumhurbaşkanına Hakaret
Cumhurbaşkanına hakaret suçları nedeniyle açılan savcılık soruşturmalarının ve ceza davalarının büyük kısmının X başta olmak üzere sosyal medya paylaşımlarından kaynaklandığı herkesçe malumdur. Bu tür sosyal ortamlarda hakaret içerir paylaşıma yönelik yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcılar arası etkileşimler dahi hukuki değerlendirmeye konu olabilmektedir. Hakaret niteliğinde paylaşım yapan kişilerin isim ve soyadları hesaplarında açıkça yazıyorsa bu kişilerin hakkında soruşturma açılması hızlı bir şekilde olmaktadır.
4. TCK 299 Kapsamında Soruşturma ve Kovuşturma
Türk ceza yargısında bazı suçlar mağdurun şikayetine bağlıyken bazılarında devlet şikayet beklemeden harekete geçer. Bu suçun takibi şikayete bağlı olmadığı ve resen soruşturma yürütüldüğü için savcılar doğrudan soruşturma başlatabilmektedir. Nitekim cumhurbaşkanının bizzat kolluk kuvvetlerine veya savcılığa şikayette bulunmadığı durumlarda da bir ihbar veya sosyal medya rastlantısı sonucunda dosya açılabilmektedir. Fakat burada dikkat edilecek bir husus vardır. Ancak bu suç nedeniyle kovuşturma başlatılabilmesi için Adalet Bakanlığı‘nın izni gerekmektedir. Bir başka deyişle, soruşturma aşaması yani savcılığın olay incelemesi serbestten kovuşturma yani mahkemede dava açılması bakanlık onayına bağlıdır.
Dolayısıyla cumhurbaşkanına hakaret eyleminin işlendiğini tespit eden cumhuriyet savcısı, soruşturma başlatıp gerekli ifadeleri alıp, delilleri toplayıp suçun işlendiğini düşünürse, dosyayı Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’ne göndererek sürecini tamamlayacaktır. Ardında bu suçtan dava açmak üzere kovuşturma izni için Adalet Bakanlığı’na başvuracaktır. Bakanlığın izin vermediği durumlarda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilerek dava açılmaz.
Kovuşturma aşamasına geçilirse, hakim birkaç farklı kriteri göz önünde bulundurarak değerlendirmesini yapar;
- Muhatap, bu olayda esas olduğundan öncelikle hakaret ifadesinin gerçekten cumhurbaşkanına yönelik olup olmadığına bakılır. İsmi zikredilmiş mi, makamı işaret edilmiş mi, kontrol edilir.
- Kastın varlığı, somut olayda edilen hakaretin siyasi bir olayı eleştirmek için mi edildiği yoksa direkt olarak siyasetçiyi aşağılamak isteyip istemediği kontrol edilir.
- Ağır eleştiri ve hakaret boyutu, belirleyici olup hakaret ifadesinin nezakete uymayışı ve yalnızca kaba oluşu yeterli gelmeyeceğinden kontrol edilir.
Belirli kriterlerle yürütülen yargılama sonunda suçun sabit olduğu tespit edilirse, sanığın geçmişi ve pişmanlık durumu göz önüne alınarak hapis cezasının ertelenmesi gibi kararlar verebilir. Ancak bu, suçun sicile işlenmeyeceği veya riskin bittiği anlamına gelmemektedir.
5. Savunma ve Avukat Desteği
Bu tür davalarda savunmanın kritik noktası, ifade özgürlüğü ile hakaret arasındaki ince sınırın doğru şekilde çizilerek ifadeyi eleştiri kategorisine sokabilmektir. Aksi halde Cumhurbaşkanına hakaret davası çok ciddi ve vahim sonuçları olabilen bir davadır. Kişinin iş hayatından sosyal hayatına kadar çok geniş bir alanı olumsuz şekilde etkileyebilir. Nitekim çoğu zaman bu suç nedeniyle tutuklama kararı dahi verilmektedir. Özellikle sosyal medyada yapılan bilinçsiz paylaşımların sonu ne yazık ki bu sonuçları doğurmaktadır.
Uzman bir avukat, edilen ifadenin nitelendirmesini doğru şekilde yaparak ve eğer mevcutsa hukuka aykırı yollarla elde edilen delillerin değerlendirilmesine itiraz ederek ceza tutarını düşürmede veya tamamen beraat kararı alınmasında etkili olacaktır. Etkin ve uzman bir hukuki destek, hem hak kayıplarının önlenmesi hem de sürecin yönetimi açısından belirleyici bir role sahiptir. Bu nedenle cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle soruşturma veya kovuşturma altında olan kişilerin bu konuda uzman bir ceza avukatından profesyonel savunma desteği almalarını tavsiye ederiz.
Bahsettiğiniz davanın mahkemesine ve dosya numarasına bakarsanız yeni bir dava olup olmadığını anlayabilirsiniz.
Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikayete bağlı bir suç olmadığından yapılan şikayet aslında hukuken ihbar niteliğindedir ve ihbarcı ile aranızda husumet olması yargılama sürecini etkilemeyecektir.
Hakaret suçlarında hakaret fiili gerçekleştiği anda suç oluşmakta olup, hakaret içerikli yazı veya görüntüüün sonradan silinmesi veya bunun paylaşıldığı sosyal medya hesabının kapatılması hakaret suçunun oluşumunu engellemez.
Kısa bir süre önce cumhurbaşkanına hakaret nedeniyle ifade için çağırıldım ve ifademde de pişmanlığımı dile getirdim defalarca bir anlık öfkeyle söylediğimi belirttim şimdi ne olacak hiç ceza almamak mümkün mü şikayet eden kişi şikayetinden vazgeçerse ceza düşer mi harhangi bir suç işlemedim sabıkam ve sicilim yok bu konu ile ilgili bilgi verirmisiniz rica etsem
Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikayete bağlı bir suç değildir. Dolayısıyla sizinle ilgili suç duyurusu, teknik anlamda bir şikayet değil ihbardır. Dolayısıyla ihbarı yapan kişi ihbardan vazgeçse dahi bunun açılan soruşturmaya veya davaya bir etkisi olmaz.
cumhurbaskanina hakaret icerikli bir paylasim yaptigimi soylediler ifademi aldar ve asli hukuk mahkemesinden dava acilmis ben boyle bir paylasim yapmadim nasil kendimi savuna bilirim
ve ne yapmam lazim karsi dava acabilirmiyi bilgi verebilirmisiniz
Ceza davalarında karşı dava olmaz. Hakaret içerikli paylaşım yapmadığınıza dair ceza hukuku ve bilişim hukuku alanında uzman bir avukattan destek almanızı öneririz.
merhabalar cumhurbaşkanına hakaret etmiştim ve ifadem alındı mahkeme açılma olasılığı nedir ve sicilim temiz daha yeni reşit oldum ne ceza verilebilir ?
Adli sicilde kayıt olup olmaması ceza davasının açılıp açılmamasını etkilemez. Dava açıldıktan sonra cezanın ertelenmesi gibi durumlarda dikkate alınır.
İyi günler. Cumhurbaşkanına hakaret etmiştim fakat sarhoştum. Bilincim yerinde değildi ve böyle bir şey yaptığımın bile farkında değildim. Hakaret ettiğimi de polisler çağırınca öğrendim. Hiç böyle şeyler yapmadım hayatımda. Sicilim temiz ve hiçbir siyasi olaya vs karışmadım. Sizce benim alkollü olmamın davanın sonucunun benim beraatimi sağlar mı? Teşekkür ederim.
face hesabim hacklenmis ve benim adima cumhurbaskanina hakaret iceren cevap yazilmis daha dogrusu yazida adi gecmiyor fakat bastaki diye gectigi icin ifadeye cagrildim ifademdede belirttim ben yazmadim diye hatta o gunki icetige bakmak istedigimde paylasimi ve tum yorumlari silmisler durusma tarihi verildi ne yapmaliyim tesekkurler
Türk Ceza Kanunu’nda 4 yıla kadar hapis cezası öngörülen bu suç tipinde eğer dava aşamasına geçildiyse mutlaka profesyonel savunma desteği almanızı öneriyoruz.
cumhurbaşkanına hakaret suçlamasını hangi kurum yapar? hangi mahkemede görülür bu dava? onlarıda yazar mısınız
Suçlama yani suçun işlendiği iddiasını savcılık yapar. Açılan dava da Asliye Ceza Mahkemesinde görülür.