+90-212-706-1111     |     Trump Towers 2606 Mecidiyeköy - İstanbul

tarihi eser kaçakçılığı suçu

Tarihi Eser Kaçakçılığı Suçu

Tarihi eser kaçakçılığı suçu, TCK’da düzenlenmiş bir suç tipi değildir. Kaçakçılık terimi, sadece bu suç tipinde değil başkaca suç tiplerinde de kullanılan bir terim olduğu için bu hususta bir parantez açmak yerinde olacaktır. Bu yazıda ele alınacak olan kaçakçılık suçu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu‘nda düzenlenmiş olan ve halk arasında “tarihi eser kaçakçılığı” veya “tarihi eser satma suçu” olarak bilinen taşınır nitelikteki kültür varlıklarının ticareti ve kaçakçılığı suçu tipidir. “Gümrük kaçakçılığı” ve yurda sokulan “kaçak mallar” nedeniyle oluşan suç tipi kaçakçılık suçu başlıklı makalemizde ele alınmıştır.

tarihi eser kaçakçılığı suçu

Tarihi Eser Kaçakçılığı Kapsamına Giren Eser ve Varlıklar

Tarihi eser kaçakçılığı bakımından özellik arz eden tarihi eserler ve kültür varlıkları kanunun 23. maddesinde ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Bir eserin tarihi nitelikte olup olmadığına, bir başka deyişle tarihi eser kaçakçılığı suçuna konu olup olmadığına uzmanlar karar verecektir. Bu tür tarihi eser kaçakçılığı dosyalarında müzelerdeki uzman kişilerden bilirkişi raporu alınmakta ve buna göre karar verilmektedir.

Tarihi Eserlerin Satışı

Bildirimi yapılmamış olan kültür ve tabiat varlığını satışa sunmak, satmak, vermek, satın almak, kabul etmek tarihi eser kaçakçılığı suçu teşkil etmekte olup bu suçun cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası olarak öngörülmüştür. Ancak, bildirimi yapılmamış kültür varlığı veya tarihi eserin ayrıca ticaretinin yapıldığının sabit olması halinde, yalnızca tarihi eser ticareti suçundan ceza verilir ancak bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edilmesinden dolayı ayrı bir cezaya hükmolunmaz. Kültür varlığı veya tarihi eser niteliği taşıyan ve ticaretinin yapılması izne bağlı olan eşyaların izinsiz olarak ticaretinin yapılması da suçtur. İzinsiz ticaret suçunun cezası ise 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası olarak tayin edilmiştir. Ayrıca tarihi eserleri yurtdışına çıkartma ve izinsiz kazı yapma suçlarında soruşturma makamları CMK 135’e göre iletişimin tespiti ve telefon dinlemesi yapma yetkisine sahiptir.

Tarihi Eserleri Yurtdışına Çıkartma Suçu

Kültür ve tabiat varlıklarını 2863 sayılı kanuna aykırı olarak yurt dışına çıkarma suçunun cezası 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası olarak belirlenmiştir. Görüldüğü üzere, kanun koyucu kültür varlığı ve tarihi eser niteliği taşıyan nesnelerin yurt dışına çıkartılması suçu için söz konusu nesnelerin ülke içinde ticaretinin yapılması suçuna göre çok daha yüksek cezalar öngörmüştür. Bu itibarla tarihi eser kaçakçılığı suçunun cezası, eylemin niteliğine göre değişmektedir.

İzinsiz Kazı ve Definecilik

Tarihi eser bulma maksadıyla izinsiz kazı yapma suçunun cezası 2 yıl ila 5 yıl arası hapis cezasıdır. Define bulmak için kazı yapmaksızın araştırma yapmanın cezası 3 ay ile 2 yıl arası hapis cezasıdır. Tarihi eserlerle ilgili mevzuatımız oldukça kısıtlayıcı ve bürokratik süreçlerle dolu olduğundan ve tarihi eser bulan kişilere ciddi bir teşvik ya da ödül verilmediğinden maalesef izinli define aramaları ülkemizde pek yaygın değildir. Bu nedenle defineciler izinsiz kazı yapmakta ve değerli eserler bulma umuduyla tarihi yerlere büyük zararlar vermektedirler. Ayrıca definecilik yapanlar kazı sırasında yakalandıklarında veya Alo176 ihbar hattına ihbar edildiklerinde haklarında tarihi eser kaçakçılığı suçundan işlem yapılmaktadır.

Tarihi Eser Bildirim Yükümlülüğünün İhlali

Kültür ve tabiat varlıklarıyla ilgili bildirim yükümlülüğüne herhangi bir haklı mazereti olmaksızın ve kasten aykırı hareket etmek suçtur. Bu suçu işleyen kişiye, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verileceği kanunda hükme bağlanmıştır. Tarihi eser niteliğinde taşınır veya taşınmaz bulanlar veya sahibi oldukları arazide tarihi eser bulanların da ihbar yükümlüğü vardır. Bu kişiler, durumu 3 gün içerisinde yakındaki bir müze müdürlüğüne veya kaymakamlığa ya da valiliğe bildirme yükümlüğü altındadır. Bu bildirim yükümlüğünü haklı bir mazeret olmadan ihlal eden kişilere 6 ay ile 4 yıl arasında hapis cezası öngörülmüştür. Tarihi eser bulduğu halde bildirim yapmayan, bildirimi yapılmamış bir tarihi eseri satışa arz eden, ücretsiz veren, satan, satın alan kişiler için de hapis cezası söz konusudur. Bunun cezası ise kanunda 2 ila 5 yıl arası hapis ve 5.000 güne kadar para cezası olarak belirlenmiştir. Tarihi eser kaçakçılığı suçunun cezası yüksek olduğundan bu suç nedeniyle yargılanan kişilerin profesyonel savunma desteği almasını tavsiye ediyoruz.

Av. İlker ATAMER

Bu sitedeki tüm makale ve içerikler Av. İlker ATAMER’e ait olup, yazı ve içerikler aidiyet tescili bakımından elektronik imzalı zaman damgası ile mühürlenmiştir. Sitedeki yazı ve içeriklerin yazılı izin olmaksızın kopyalanması veya başka yerde yayınlanması durumda FSEK kapsamında yasal işlem yapılacaktır.

10 Yorum

  1. ERCAN

    Kendi ruhsatli aracimin bagajinda dedektör muhafaza etmek de suç mu??? 80 yaşlarında yaşlı bir amcayla arabamda otururken jandarma çıkageldi ne yapıyorsunuz diye sordu. Geziyoruz dediğimizde bagajın açılmasını istedi .Bagajda dedektörleri görünce aracına aktartıp takip etmemi istedi ve olayı adli boyuta taşıdı bu ne biçim iş????

    1. Av. İlker Atamer

      Dedektör taşımak tek başına suç teşkil etmez. Ayrıca eğer arama kararı olmaksızın aracınız arandıysa bu da hukuka aykırıdır.

  2. Salim Mirlik

    Selamlar. Bulunduğum ilçede eski dönemlere ait taş hâline gelmiş formu bozulmuş 3 -4 cm’lik çömlek parçacıkları var. Bulundukları yerde dağınık haldeler. Bir bütünlük arz etmiyorlar. Bunları bir araya getirerek farklı bir eser ortaya koyup satmak suç teşkil eder mi? Özellikle yurtdışına satışı….
    Mesala bu taşları yeni bir çömleğin üzerine yapıştırarak dekoratif görüntü vermek veya buna benzer formlar ortaya koyma…

    1. Av. İlker Atamer

      Tarihi eser ve kültür varlığı niteliğindeki taşınabilir nitelikteki eserler kırılsa bozulsa dahi bu özelliklerini korurlar. Bu itibarla eğer bahsettiğiniz çömlek parçaları tarihi eser ve kültür varlığı niteliğindeyse, parçalanmış olsa bile parçalarını kullanmamanız ve satmamanız bunun yerine en yakın müzeye veya kaymakamlığa bildirimde bulunmanız hukuken daha uygun uygun olur.

  3. Ilyas

    Esimin abisi kaynanamin tarlasinda define bulmus ve bunu butun kardeslerinden sakliyor. Ve de satip parasini bi guzel yiyor. Bunu sikayet etsek ne gibi bir yol izlememiz lazim. Sikayet de devlet bize hediye verirmi. Kayincomun mal varligi arastirilip elinden alinirmi. Bilgilenfiritseniz sevinirim. Tsk ederim.

    1. Av. İlker Atamer

      Tarihi eser kaçakçılığı suçu konusunda İhbar yapabilirsiniz ancak ihbar yaptınız diye ödül veya hediye alamazsınız.

  4. Çetin Ş.

    Evimde polis tarafindan yapilan aramada 7 adet obje ele gecirildi. Ben bunlarin tarihi eser oldugunu bilmiyordum. Arkadasimin hatirasi oldugu icin saklamistim. Mahkemedeki beyanlarimda bu sekildedir. Tarihi eser bildirimini yapmamak Kaçakçilik suçunu olustururmu? Yoksa bildirim yükümlülüğünü ihlal kacakcilik sucundan ayrimi degerlendirilir. Tarihi eser oldugunu bilmedigimi beyan etmem benim hata hükümlerinden faydalanmami sağlarmi ?

    Şimdiden tesekkürler…

    1. Av. İlker Atamer

      Öncelikle evinizde bulunan eselerin niteliği önemlidir. Eğer bunlar 2863 Sayılı Yasa kapsamında girdiği müze raporuyla sabit olursa hakkınızda kamu davası açılacaktır.

  5. Cumali

    Evimi polis bastı aradılar hiç birşey yoktu Yinede şubeye götürdüler orda öğrendim tlf dinlemesine takılmışım arkadaşım üstünde sikkelerle yakalanıyor adli işlemlerden sonra serbest kalıyor ve beni arıyor tlf konuşmamızın içeriğinde keşke müzeye gitseydin diyorum tlfnuma el konuldu tlf numda netten baktığım sikke resimleri mevcut ları var bu durum nereye gider lütfen yardım

    1. Av. İlker Atamer

      Tarihi eser kaçakçılığı suçlarında iletişimin tespiti ve telefon dinlemesi yapılması CMK uyarınca mümkün olup bu tür telefon tape (teyp) kayıtları da mahkemeler tarafından önemli delil olarak kabul edilmektedir. Ancak dosyanız özelinde yorum yapabilmek için dosyayı görüp analiz etmek gerekir.

Yorum Yaz

error: Kopya koruması!