Evlilik sözleşmesi veya kanundaki tanımı ile mal rejimi sözleşmesi, eşlerin evlilik süresi içinde mallarını nasıl yönetecekleri ve evliliğin sona ermesi halinde malların nasıl tasfiye edileceğini düzenleyen ve aile hukuku alanına giren bir sözleşmedir. Mal rejimi sözleşmesi, evlenecek olan çiftlerin veya halen evli eşlerin, mal varlıklarını nasıl yöneteceklerini düzenlemektedir. Tarafların evlilik süresince boyunca mal varlığına yönelik hak ve yükümlülükleri sözleşme kapsamındadır. Ayrıca evlilik sona erdiğinde malların ne şekilde tasfiye edileceğini de bu sözleşmeler düzenlemektedir. Bu tür sözleşmeler için Medeni Kanun’da “mal rejimi sözleşmesi” terimi kullanılmaktadır. Ancak halk arasında bu sözleşmenin yaygın ismi “evlilik sözleşmesi”dir. Fakat her iki terim de hukuken aynı manaya gelmektedir.
1. Evlilik Sözleşmesin Niteliği ve Kapsamı
2. Evlilik Sözleşmesinin Hazırlanma Süreci
Evlilik sözleşmesinin yapılması kesin bir zamana bağlanmadığından; evlenmeden önce, evlenirken veya evlendikten sonra yapılabilmektedir. Ancak çiftlerin evlilik tarihlerinden birkaç ay önce sözleşme hazırlıklarına başlaması ve tamamlaması, iki tarafın da maddeleri telaşa kapılmadan inceleyebilmesine olanak sağlayarak ileride yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçecektir. Acele bir şekilde hazırlanan sözleşmeler, ileride bir tarafın baskı altında imzaladığı şeklinde gerekçelendirilerek sözleşme iptalini gündeme getirebilir.
Herhangi bir zaman diliminde hazırlanacak sözleşme sürecinin ilk adımı, tarafların sözleşmeyi bir güvensizliğin aksine evliliklerini koruma aracı olarak görmesidir. Bu bakış açısıyla tarafların birbirlerine karşı açık olarak tüm maddeler üzerinde ortak kararlarını belirtmesi daha kolay olacaktır. Bu sürece uzman bir boşanma avukatının dahil edilmesi de olası hakların korunarak risklerin önüne geçebilmenin de sağlıklı yoludur.
Hangi mal rejiminin seçileceği tarafların ekonomik durumlarına, mesleklerine, gelecek planlarına ve beklentilerine göre değişiklik gösterecektir. Dolayısıyla her iki tarafın da mal varlığı beyanlarının ardından hazırlanan taslak sözleşme yine her iki taraf için de uygunsa noter huzurundaki imza işleminden sonra sözleşme yürürlüğe girer. Evlilik öncesi yapılan sözleşmeler ise, evlilik gerçekleştikten sonra yürürlüğe girer.
3. Evlilik Sözleşmesinin İçeriği
4. Sözleşmeye Konulabilecek Maddeler
Türkiye’de evlilik sözleşmeleri geçerlilik şartı olarak yalnızca noterlerde yapılmaktadır ancak hakim onayı gerekmemektedir. Evlilik sözleşmesinden farklı olarak boşanma sözleşmesi ise noterde yapılmak zorunda değildir ancak hakim onayı gerekir. Noterde yapılan evlilik sözleşmeleri ise iki türlüdür. Birincisi önceden hazırlanmış formatta yani şablon olarak yapılabileceği gibi uzman bir avukat tarafından hazırlanıp ardından noterde onaylanabilmektedir. Avukat tarafından hazırlanacak onaylama şeklinde sözleşmeler daha esnektir ve eşlerin spesifik durumuna ve isteklerine göre özel olarak hazırlanır. Düzenleme şeklinde şablon sözleşmelerin ise tek bir kelimesinin dahi değiştirilmesi mümkün değildir. Eğer eşlerden birinin veya her ikisinin önemli bir mal varlığı mevcut ise hazır şablon düzenleme sözleşme yerine boşanma avukatı tarafından hazırlanmış ve sonradan noter tarafından onaylanacak kişiye özel bir sözleşme yapılması daha uygun olacaktır.
5. Sözleşmenin Şekli
Evlilik sözleşmesinin geçerli olabilmesi için noterde yapılması zorunludur. Ancak sözleşmenin düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmasının hukuki geçerlilik bakımından hiçbir farkı yoktur zira her iki tür sözleşmede de noter onayı bulunmaktadır. İki sözleşme arasındaki en önemli fark birinin tüm sözleşme maddeleri şablon şeklindedir ve eşler sadece imza atar. Diğerinde ise sözleşmeyi bir avukat eşlerin özel durumuna göre hazırlanmaktadır.
6. Sözleşmenin Değiştirilmesi ve İptali
Evlilik sürecinde, evlilik öncesi veya evlilik içerisinde hazırlanan sözleşmeler değiştirilebilir ancak bu değişiklik de bazı şartlara tabiidir.
Evlilik sözleşmesi, tek taraflı olarak değiştirilemez, feshedilemez. Her iki tarafın da anlaşarak bu değişikliğe karar vermesi ve değişikliği de yine notere onaylatmaları gerekmektedir.
Şekil şartına uymayarak yazılı veya sözlü olarak yapılan anlaşma şeklindeki sözleşmeler, maddeleri yasaya, ahlaka, kişi haklarına veya kamu düzenine aykırılık içeren sözleşmeler, hukuken ya da fiilen imkansız ve hayatın olağan akışına uymayan maddeler içeren sözleşmeler geçersizdir, yani hüküm doğurmaz.
Geçersiz sayılan haller dışında kalan ve başlangıçta geçerli olan bazı evlilik sözleşmeleri ise kanunda belirtilen haller dahilinde mahkeme kararıyla iptal edilebilir. Bu haller;
- Taraflardan birinin, diğer tarafı korkutarak sözleşmeyi imzalatmasıyla,
- Taraflardan birinin, diğer tarafı gerçeğe aykırı beyanlarla kandırarak sözleşmeyi imzalatmasıyla,
- Taraflardan birinin, karşı taraftan maddi veya manevi şekilde orantısız bir şekilde yararlanmasıyla,
- Taraflardan birinin, sözleşme hazırlanma sürecinde esaslı bir hataya düşmesiyle mahkeme kararıyla iptal konusunu gündeme getirir.
Bu durumlarda yetkili mahkeme, Aile Mahkemesi’dir. Dava süresince belgeler incelenir, gerekirse tanık dinlenebilir veya bilirkişi raporu alınabilir. Eğer mahkeme sözleşmeyi iptal ederse, sözleşme yapıldığı andan itibaren geçersiz sayılacaktır.
Boşanma durumlarında ise evlilik sözleşmesi sona ererek tasfiye işlemleri sözleşmede belirtilen rejimlere göre uygulanır.
7. Evlilik Sözleşmelerinde Yabancı Eş
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşları ve farklı ülke vatandaşları arasındaki evliliklerde hangi ülke hukukunun geçerli olacağı konusu kompleks bir konudur. Her iki tarafın da Türk vatandaşı olup başka bir ülkede yaşamaları durumunda genellikle Türk Hukuku uygulanır fakat bazı ülkeler kendi hukuklarının geçerli olmasını şart koşabilir. Farklı ülke vatandaşları arasındaki sözleşmelerde ise genellikle evliliğin yapıldığı yer veya tarafların ortak yaşadıkları ülke hukuku uygulanır ancak taraflar da sözleşmelerinde hani ülkenin hukukunun uygulanmasını istediklerini belirtebilir. Bu tür özel durumlarda söz konusu ülkelerin alanlarında uzman avukatlarından destek alarak süreci yönlendirmek kritik önem taşır.
8. Evlilik Sözleşmesi Hakkında Sorular
8.1. Evlilik sözleşmesi ile mal rejimi sözleşmesi farklı mıdır?
Hayır yukarıda açıklandığı gibi iki sözleşme de aynı şeyi ifade etmektedir. Halk arasında “evlilik sözleşmesi” olarak bilinen sözleşme aslında “mal rejimi sözleşmesi”dir ve her iki kavram da aynı sözleşmeyi ifade etmektedir. Diğer bir deyişle her iki sözleşme de tamamen aynı manaya gelmektedir.
8.2. Bu tür sözleşme yapmak niçin önemlidir?
Mal rejimi sözleşmesi, taraflar evlendikten sonra mallarının nasıl yönetileceğini düzenler. Ayrıca bu sözleşmeler boşanmayla birlikte malların nasıl tasfiye edileceğini düzenlemektedir. Bu bakımdan bu tür sözleşmeler son derece önemli hukuki belge ve delil niteliğindedir. Mal rejimi tasfiye edilirken kimin ne tür hakları olacağı tamamen mal rejimine göre belirlenecektir. Ayrıca bu tür sözleşmeler, boşanma veya evliliğin iptali durumunda bir başka deyişle mal rejimin tasfiyesi gündeme geldiğinde en önemli hukuki belge haline gelecektir. Dolayısıyla profesyonel ellerde hatasız ve eksiksiz şekilde hazırlanmalıdır.
8.3. Müstakbel eşimin maddi gücü benim kadar iyi değil, ne yapmalıyım?
Evlilik her şeyden önce güvene ve sadakate dayanan bir kurumdur. Dolayısıyla her şeyden önce bu güvenin tesis edilmesi ve zedelenmemesi gerekir. Güven tesis edildiyse gayet medeni bir uygulama olan mal rejimi sözleşmesi yapmanın hiçbir tarafı rahatsız etmemesi gerekir. Eğer taraflardan biri mal rejimi sözleşmesi yapmaya yanaşmıyorsa bu husus ciddi olarak değerlendirilmelidir. Bir genelleme yapmak gerekirse, kadınlara oranla evlilik sözleşmesi yapmak isteyen erkek sayısı daha fazladır.
8.4. Evlilik sözleşmesi ne zaman yapılır?
Taraflar, mal rejimi sözleşmesi evlilikten önce veya sonra yapılabilecektir. Bunun yanında evlilik töreni esnasında evlendirme memuruna yapılacak bir beyanla da yapılabilir. Ancak evlenme gerçekleştikten sonra taraflardan birinin bu tür bir sözleşme yapmaya yanaşmak istememesi ihtimaline binaen mal rejimi sözleşmesini nikahtan önce yapmak daha uygun olacaktır. Ancak Medeni Kanun, bu tip sözleşmelerde tarafların birtakım özel düzenlemeler yapmalarına müsaade ettiğinden evlendirme memuru önünde standart ve mal rejimi türleri arasında şablon seçmek yerine tarafların özelliklerine ve taleplerine göre kişiye özgü bir sözleşme yapmak hukuken her zaman daha sağlıklı olacaktır.
Dolayısıyla henüz taraflar evlenmediyse sözleşmenin nikahtan sonraya bırakılması pek uygun olmayabilir. Zira nikahtan sonra eşlerden biri evlilik sözleşmesi yapmaya yanaşmayabilir. Ayrıca eşler evlendikten sonra da karşılıklı bir mutabakat ile evlilik ya da mal rejimi sözleşmesi yaparak tabi oldukları mal rejimini değiştirebilirler.
8.5. Evlilik sözleşmesi nasıl yapılır?
Bu tür sözleşmeler noterde düzenleme şeklinde yapılabileceği gibi bizim de tavsiye ettiğimiz en uygun yöntem mal rejimi sözleşmesinin aile hukuku konusunda uzman bir aile avukatı tarafından tarafların taleplerine, malvarlığı durumunun özelliklerine, maddi konular üzerinde anlaşmalarına göre kişiye özel olarak hazırlanması ve ardından notere onaylatılmasıdır. Zira Medeni Kanun mal rejimleri konusunda genel ve standart hükümler çizmişse de birtakım konular ve mallar üzerinde taraflara özel düzenlemeler yapma hakkı tanımıştır.
Bu itibarla mal rejimi sözleşmesinin mutlaka uzman bir boşanma avukatı tarafından hazırlanmış olması önemlidir. Avukat tarafından hazırlanan sözleşme, notere götürüldükten sonra ilgili kişilerce imzalanır ve son olarak noter tarafından onaylanır. Evlilik ve mal rejimi sözleşmesi yapacak kişilerin notere giderken yanlarında kimlik ve 3 fotoğraf götürmesi gerekir.
8.6. Evlilik sözleşmesinin geçerlilik şartları?
Evlilik sözleşmesi resmi şekilde yapılması gereken ve Türkiye Noterler Birliği bağlı bir noterde yapılmadığı sürece geçerli olmayan bir aile hukuku sözleşmesidir. Dolayısıyla alelade şekilde yapılan sözleşmeler geçerli değildir.
8.7. Sözleşme maddeleri nasıl olmalıdır?
Evlilik sözleşmesi, tarafların mal varlıklarına, taleplerine göre taraflara özgü ve kişiye özel olarak hazırlanmalıdır. Sözleşme maddeleri çiftin özel durumuna göre oluşturulmalıdır. Örneğin evlenecek kişiler edinilmiş mallara katılma rejimini benimseyen bir sözleşme yapabilirler. Eşler evlilik sözleşmesinin kapsamı dahilinde hangi malların kişisel mal hangi malların edinilmiş mal olduğu konusunda kısmi tercih yapabileceklerdir. Bu bakımdan tarafların durum ve taleplerine göre sözleşme maddeleri oluşturulacaktır. Ancak tüm çifteler için geçerli standart bir sözleşme metni yoktur.
8.8. Bu tür sözleşmeler nerede yapılır?
Mal rejimi sözleşmesi aile avukatı tarafından hazırlanır ve hazırlanan sözleşme metni taraflarca noterde onaylatır. Sözleşme yapacak olan kişiler sözleşme metnine ek olarak kimlik ve 3 fotoğraf bulundurmalıdır. Eğer eşlerden biri yabancıysa ayrıca pasaportun yeminli ve onaylı tercümesi gerekli olacaktır.
8.9. Evlendikten sonra da sözleşme yapılır mı?
Çiftler, evlilik ve mal rejimi sözleşmelerini evlilik öncesi veya sonrası yapabilir. Bu noktada herhangi bir hukuki engel yoktur. Bu tür bir sözleşme için süre sınırı da bulunmamaktadır. Taraflar evlilik öncesi veya sonrası dilediği zamanda sözleşme imzalayabilir. Ancak bizim tavsiyemiz mümkünse evlilik öncesi bu tür sözleşmelerin yapılmasıdır. İkincisi tavsiyemiz ise sözleşmenin hem aile hukuku konusunda uzman bir sözleşme avukatı tarafından hazırlanmasıdır.
8.10. Sözleşme yapılması zorunlu mudur?
Hayır evlilik sözleşmesi veya mal rejimi yapılması kanunen zorunlu değildir. Taraflar evlenmeden önce veya evlilik esnasında sözleşme yapabilirler. Ya da evlendikten sonra evlilik/mal rejimi sözleşmesi yapabileceği gibi yapmama özgürlüğüne de sahiptir.
11. Sözleşme yapılmazsa ne olur?
Eğer taraflar mal rejimi sözleşmesi yapmazsa yasal mal rejimi olan edinilmiş mal rejimi uygulanmaktadır. Veya nikah esnasında çiftler mal rejimi tercihlerini nikah memuruna söylemezlerse yasal mal rejimi geçerli olacaktır. Dolayısıyla herhangi sözleşme yapılmaması durumunda taraflar Medeni Kanun’a göre yasal mal rejimi olan “edinilmiş mallara katılma rejimi”ne tabi olurlar. Bu durumda eşler Medeni Kanun’daki yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olacaktır.
8.12. Sözleşme sonradan değiştirilebilir mi?
Taraflar, bu tür sözleşmeleri, sonradan bir başka evlilik/mal rejimi sözleşmesiyle değiştirilebilir. Hatta tarafların tabi olduğu mal rejimi de aynı şekilde yeni başka bir sözleşmeyle değiştirilebilmektedir.
8.13. Boşanma sözleşmesi nedir?
Yalnızca anlaşmalı boşanma davası türlerinde kullanılan boşanma sözleşmesi ise boşanmanın sonuçlarını özellikle velayet, nafaka, çocukla kişisel iletişim gibi konuları içeren bir sözleşme türüdür.
8.14. Evlilik sözleşmesi örneği?
Bu tür kritik sözleşmeler, tarafların durumlarına, talep ve ihtiyaçlarına göre kişiye özel hazırlanmaktadır. Bu itibarla herkese uyan standart bir mal rejimi sözleşmesinden söz etmek mümkün değildir. Tarafların talep ve ihtiyaçları doğrultusunda boşanma avukatı vasıtasıyla sözleşme maddeleri kişiye özel olarak oluşturulmalıdır. Noterlerde bulunan standart metinler eksik ve yetersiz olduğundan bir boşanma avukatından sözleşme hazırlanması konusunda destek almak ve kişiye özgü eksiksiz bir evlilik sözleşmesi hazırlatmak uygun olacaktır.
Eski eşimle evlenmek istiyorum mal varlığı ayrımı yapılsın istiyorum fakat bilmek istediğim eşimin sgk haklarindan yararlanabilirmişim birde ölüm olma halinde sgk dan ölüm aylığı alabilirmiyim
Mal rejimi sözleşmesi ölüm aylığı durumunu etkilemeyecektir.
Eşimle aldatma sebebi ile boşanma aşamasına geldik. Ancak kendisi boşanmak istemiyor ve özür niteliğinde ve bu olayın bir daha tekrarlanmayacağının teminatı olarak; evlilik içinde ve öncesinde edindiğimiz tüm malları benim üstüme geçirmeyi teklif ediyor. Noter üzerinden mal paylaşım sözleşmesi ile bunu yapmak mümkün mü? Bir daha aldatma yaşanırsa, üzerime geçen tüm varlıkları alıp sorunsuz boşanabilir miyim?
Gelecekte bunu bozabilir mi?
Teşekkürler
Aslı
Mal rejimi sözleşmesi tek başına amacınıza hizmet etmeye yeterli olmayacaktır. Bu konuda danışmanlık hizmeti alarak alternatif hukuki yöntemler konusunda detaylı bilgi alabilirsiniz.
Benim bir sorum olcak. Ben evlenmeden once baskasina kefil oldum ve borcu odemedi esim babasindan mal varligi var benim yuzumden alamiyor alirsa esimin ustune haciz gelirmi benim yuzumden evlik hayatimiz cok kotu geçiyor. Araba ‘ev gibi birde bana diyorlar mal varligi ayirma rejimi gibi yapsam bir sorun olurmu nasil yapabilirim ve 2 tane cocugum var yardim ederseniz cok sevinim saygilarimla…….
Eşinizin kendi babasından alacağı miras payı zaten onun kişisel malıdır ve hiçbir şekilde sizin borcunuz nedeniyle haczedilemez.
Merhaba evlilik söZleşmesi ile ikimizin de önceden edinilmiş veya miras yoluyla kalmış mal varlığımızdan hiçbir hak istemeyeceğimizi onay altına alabilir miyiz? soruma cevap verebilirseniz çok sevinirim.Teşekkürler
Zaten yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminde bu bahsettiğiniz mallar zaten kişisel mal kapsamında olup paylaşıma tabi değildir. Ancak mal ayrılığı sözleşmesi yaparak herkesin malı kendisine olacak şekilde tamamen paylaşımsız bir mal rejimi de seçebilirsiniz.
Nişanlım evlilik sözleşmesi imzalandı evlendikten sonra bu kagitlari yırttı iptal oluyormuş ogrenebilirmiyim
Mal rejimi sözleşmeleri yalnızca noterde yapıldığında geçerli olmaktadır ve noterde yapılan sözleşmelerin bir sureti noterde muhafaza edilir. Eğer diğer suretler kaybolmuş veya imha edilmişse noterdeki suret mevcudiyetini koruyacağı için hüküm ifade edecektir. Ancak sözleşme noterde yapılmadıysa zaten imha edilse de edilmese de geçerliliği yoktur.
Meraba Evlilik sözlesmesi yapmak istiyorum Konsoloslukta noterde yapsak yeterli olurmu
Tesekkurler
Nihat Erginyavuz
Sözleşmeyi bu konuda uzman bir avukata hazırlatıp ardından konsoloslukta onaylatabilirsiniz.
Merhaba benim kizim yurtdisinda yabanci biri ile evlendi evlilik sozlesmesi yapmadi şimdi yapabilirmi ve nerede kime yaptirmasi lazim lütfen bilgi verirseniz sevinirim turkiyede sozlesme hazirlayip goturup imzalata bilirmiyiz
Evlilik sözleşmesini biz hazırlıyoruz ve email olarak size gönderiyoruz. Siz de çıktısını alıp noterde veya Türk konsolosluğunda imzalayıp onaylatıyorsunuz.
Evlilik sırasında sözleşme yapabilirmiyiz birde sözleşmeye itiraz yapılırmı sonradan
Nikah akdi sırasında sözleşme yapamasanız da mal rejimini seçmeniz mümkün. Ancak bunu nikaha bırakmak yerine nikah öncesinde bir avukat yardımıyla sözleşme yapmanızı tavsiye ederiz.